^{Urządzenia do ograniczania prędkości pojazdów, progi zwalniające U-16 i podrzutowe U-17.}

^{Progi zwalniające - czy są skutecznym narzędziem poprawy bezpieczeństwa na drogach?}

^{Wprowadzenie:
Bezpieczeństwo na drogach jest jednym z najważniejszych aspektów, które powinny być priorytetem dla każdego kierowcy i zarządcy dróg. W celu zapewnienia płynności ruchu i ograniczenia prędkości, wiele miast i miejscowości decyduje się na instalację progów zwalniających. Czy jednak są one skutecznym narzędziem poprawy bezpieczeństwa? W tym artykule przyjrzymy się bliżej temu tematowi.}

^{1. Co to są progi zwalniające?
Progi zwalniające, zwane również progami spowalniającymi, to wyniesienia na drodze, które mają na celu zmuszenie kierowców do obniżenia prędkości. Mogą mieć różne kształty i rozmiary, ale ich głównym celem jest zwiększenie bezpieczeństwa na drodze poprzez ograniczenie prędkości pojazdów.}

^{2. Skuteczność progów zwalniających:
Progów zwalniających używa się w miejscach, gdzie istnieje potrzeba obniżenia prędkości, na przykład w pobliżu szkół, skrzyżowań, czy obszarów zamieszkania. Czy jednak są one naprawdę skuteczne? Badania sugerują, że progi zwalniające mogą pomóc w ograniczeniu prędkości pojazdów i zmniejszeniu ryzyka wypadków drogowych. Jednakże, istnieje również kilka czynników, które mogą wpływać na ich skuteczność, takich jak odpowiednie oznakowanie, odpowiednia konstrukcja i utrzymanie.}

<sup>3. Zalety i wady progów zwalniających:
Progów zwalniających można przypisać zarówno zalety, jak i wady. Zalety obejmują:
- Ograniczenie prędkości: Progi zwalniające skutecznie zmuszają kierowców do obniżenia prędkości, co może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka wypadków.
- Poprawa bezpieczeństwa pieszych: Progi zwalniające są szczególnie przydatne w pobliżu szkół i obszarów pieszych, gdzie pomagają zwiększyć bezpieczeństwo pieszych.
- Świadomość kierowców: Obecność progów zwalniających może zwiększyć świadomość kierowców i skłonić ich do bardziej ostrożnej jazdy.</sup>

<sup>Wady progów zwalniających to między innymi:
- Dyskomfort dla kierowców: Niektórzy kierowcy mogą odczuwać dyskomfort podczas przejeżdżania przez progi zwalniające, zwłaszcza jeśli są one źle zaprojektowane lub utrzymane.
- Potencjalne uszkodzenia pojazdów: Jeśli progi zwalniające są źle wykonane lub utrzymane, mogą powodować uszkodzenia pojazdów, takie jak wstrząsy czy uszkodzenia zawieszenia.</sup>

^{4. Wnioski:
Progów zwalniających można używać jako skuteczne narzędzie poprawy bezpieczeństwa na drogach, zwłaszcza w obszarach, gdzie konieczne jest obniżenie prędkości. Jednakże, ich skuteczność zależy od wielu czynników, takich jak odpowiednie oznakowanie, odpowiednia konstrukcja i utrzymanie. Ważne jest również uwzględnienie opinii i potrzeb lokalnej społeczności oraz regularne monitorowanie skuteczności progów zwalniających.}

^{Podsumowanie:
Progów zwalniających są narzędziem, które ma na celu poprawę bezpieczeństwa na drogach poprzez ograniczenie prędkości pojazdów. Ich skuteczność zależy od wielu czynników, ale mogą one przyczynić się do zmniejszenia ryzyka wypadków i zwiększenia bezpieczeństwa pieszych. Ważne jest jednak odpowiednie zaprojektowanie, oznakowanie i utrzymanie progów zwalniających, aby zapewnić ich skuteczność i minimalizować potencjalne negatywne skutki dla kierowców.}

 

^{Prawny podział progów zwalniających oraz podrzutowych:}

<sup>Do wymuszenia fizycznego ograniczenia prędkości pojazdów samochodowych stosuje się:
1. progi zwalniające U-16
2. progi podrzutowe U-17</sup>

^{Dopuszczalna prędkość, przy której samochód osobowy średniej wielkości może przejechać przez próg bez wyraźnych niedogodności ruchu oraz bez zagrożenia niebezpieczeństwa, określona jest mianem granicznej prędkości przejazdu v wyrażanej w km/h. Można je stosować wyłącznie w tych miejscach i na tych odcinkach dróg, na których konieczne jest skuteczne ograniczenie prędkości ruchu pojazdów, jeśli inne metody nie mogą być stosowane lub ich skuteczność jest niewystarczająca.}

^{1. Progi zwalniające
Progi zwalniające są urządzeniami bezpieczeństwa ruchu drogowego wykonanymi w formie wygarbienia. Progi zwalniające można stosować w obszarze zabudowanym na drogach następujących klas technicznych: lokalna (L), dojazdowa (D), a także w wyjątkowych przypadkach – zbiorcza (Z).
W celu niedopuszczenia do najechania na próg zwalniający z niebezpieczną prędkością dopuszcza się stosowanie geometrycznych lub technicznych elementów wymuszających zmniejszenie prędkości pojazdu co najmniej do 120% granicznej prędkości przejazdu przez próg. Elementami takimi mogą być poprzeczne przegrody na jezdni, m.in. w strefach ruchu uspokojonego, tzw. szykany, poprzeczne wysepki, kwietniki itp., zmuszające do zmiany kierunku lub toru ruchu.}

^{Niedopuszczalne jest stosowanie progów zwalniających:}

^{• na drogach krajowych i wojewódzkich,
• na miejskich drogach ekspresowych, ulicach głównych ruchu przyspieszonego (GP),ulicach głównych (G),
• na ulicach i drogach wyjazdowych pojazdów straży pożarnej, stacji pogotowia ratunkowego itp.,
• na ulicach i drogach, w przypadku kursowania autobusowej komunikacji pasażerskiej, z wyjątkiem progów wyspowych,
• na jezdniach innych niż bitumiczne, jeżeli nie można zastosować oznakowania poziomego P-25,
• na łukach dróg i w innych przypadkach, gdy ich obecność może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.}

^{Progi zwalniające nie mogą być umieszczane dalej niż:}

^{• 60 m od linii zatrzymania przy znakach B-20 lub B-32,
• 40 m od końcowego punktu łuku poziomego drogi o promieniu wewnętrznym Rmax. = 25 m i kącie zwrotu większym od 70°,
• 60 m od miejsca lub obiektu wymuszającego zmniejszenie prędkości pojazdów, np. skrzyżowania ulic lub dróg, wymagających zmiany kierunku ruchu co najmniej o 70°.}

^{Progi zwalniające nie mogą być umieszczane bliżej niż:}

^{• 40 m od skrzyżowania ulic lub dróg, z wyjątkiem progów płytowych, na których wyznaczono przejście dla pieszych lub przejazd dla  rowerzystów,
• 20 m od końcowego punktu łuku poziomego drogi, gdy wewnętrzny promień łuku jest mniejszy od 50 m,
• 20 m od punktu początkowego spadku drogi, gdy spadek ten przekracza 10%,
• 30 m od przejścia dla pieszych (nie dotyczy progów z przejściami dla pieszych),
• 20 m przed i za przejazdem kolejowym oraz 15 m przed i za przejazdem tramwajowym, licząc od skrajnej szyny toru na przejeździe,
• 25 m od najbliższej części wiaduktu lub innej konstrukcji nośnej}

^{Ponadto nie umieszcza się progów zwalniających na obiektach mostowych i w tunelach, nad konstrukcjami inżynierskimi, takimi jak przepusty, przejścia podziemne, komory instalacji wodociągowych i c.o. itp., oraz w odległości mniejszej niż 25 m od nich ze względu na niszczący wpływ wstrząsów powodowanych przejeżdżaniem pojazdów samochodowych.
Ze względu na ukształtowanie w planie drogi stosuje się następujące progi zwalniające:}

^{• listwowe – wykonane na szerokości całej drogi w formie elementu listwowego jednolitego lub składanego z segmentów,
• płytowe – wykonane w formie płyty przez odpowiednie ukształtowanie nawierzchni jezdni lub ułożenie i zamocowanie na niej odpowiedniej konstrukcji,
• wyspowe – wykonane w formie wydzielonej wyspy lub wysp umieszczonych na jezdni.
• Kształty i wymiary progów zwalniających U-16 oraz graniczne prędkości przejazdu
• Na progach zwalniających płytowych o długości płyty L>4 m dopuszcza się wyznaczanie przejść dla pieszych lub przejazdów dla rowerzystów.}

^{Liniowy próg zwalniający listwowy U-16a o ograniczonej prędkości przejazdu 25–30 km/h}

Liniowy próg zwalniający płytowy U-16b o ograniczonej prędkości przejazdu 25–30 km/h

^{Liniowy próg zwalniający płytowy U-16c o ograniczonej prędkości przejazdu 25–30 km/h}

 

 

^{Liniowy próg zwalniający listwowy U-16d o ograniczonej prędkości przejazdu 18–20 km/h}

^{Kształt i wymiary progu zwalniającego o zmniejszonej szerokości w poprzecznym przekroju jezdni.}

 

^{Urządzenia odwadniania jezdni muszą być wykonane i utrzymane w sposób wykluczający zbieranie się wody lub powstawanie tafli lodu przed i za progiem zwalniającym. W przypadku trudności w zapewnieniu takiego odwodnienia dopuszcza się stosowanie progów skróconych. Odwodnienie jezdni odbywa się wtedy ciekiem przykrawężnikowym. Progi zwalniające powinien poprzedzać znak A-11a. W zależności od potrzeb progi zwalniające mogą być stosowane pojedynczo lub w seriach liczących co najmniej 3 progi. W przypadku serii progów każdy kolejny próg umieszcza się w odległości nie mniejszej niż 20 m i nie większej niż 150 m od progu poprzedzającego. Odległość między poszczególnymi progami w serii należy wyznaczać w oparciu o warunki lokalne, natężenie ruchu (prędkości pojazdów) itp.}

^{Jeżeli na danej ulicy lub obszarze obowiązuje ograniczenie prędkości do wartości umożliwiającej łagodny przejazd przez próg, to przed progiem umieszcza się tylko znak A-11a z tabliczką T-1 określającą odległość do progu. W uzasadnionych przypadkach zaleca się stosowanie znaku A-11a z tabliczką T-2. Przykłady oznakowania progów zwalniających przedstawiono na rysunkach 8.1.7 i 8.1.8. Oznakowanie pionowe nie zwalnia z wymogu odpowiedniego oznakowania poziomego każdego progu znajdującego się na danym terenie.}

Przykłady progów zwalniających wyspowych:

 Rys. 8.1.7. Przykładowe oznakowanie progów zwalniających U-16

^{2.  Progi podrzutowe
Progi podrzutowe można stosować poza drogami publicznymi:}

• ^{na obszarach o ograniczonej dostępności lub na obszarach zamkniętych (drogi położone wewnątrz osiedli i innych zwartych obszarów zabudowy mieszkaniowej, tereny zakładowe, parkingi itp.) i tylko w przypadkach, gdy konieczne jest ograniczenie prędkości pojazdów do około 5–8 km/h,}
• ^{przy wjazdach na parkingi, tereny zakładowe, tereny jednostek użyteczności publicznej itp., jeżeli są tam zainstalowane urządzenia, zamykające teren (bramy, furty, zapory itp.), jako środek, wzmacniający działanie tych urządzeń i wymuszający powolny wjazd na ten teren,}
• ^{na parkingach i innych terenach podobnych, jako środek dyscyplinujący ruch wewnętrzny.}

^{Na drogach publicznych dopuszcza się stosowanie progów podrzutowych na obszarze przejścia granicznego jako element uzupełniający zaporę U-13b.}

^{Przekroje progów podrzutowych określono na rys. 8.2.1.a}

^{Progi podrzutowe można wykonywać z segmentów, z odrębnymi zakończeniami umożliwiającymi ich instalację, w postaci różnych długości, na okres czasowy lub stały. Na progach podrzutowych umieszcza się znak poziomy P-25. Znaku P-25 można nie umieszczać na progach wykonywanych z segmentów o barwach na przemian czarnej i żółtej. Na powierzchni najazdowej progów wykonywanych z segmentów zaleca się umieszczenie elementów odblaskowych.}

^{Rys. 8.2.1. Kształt i wymiary w przekroju poprzecznym przykładowych progów podrzutowych:}

 

 

 

 Źródło:

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 26 listopada 2019 r.
Poz. 2311
OBWIESZCZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 9 września 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.