D-11 znak drogowy „Początek pasa ruchu dla autobusów” 900 × 1125 mm duży 2 TYP (RA2)
Na szerokich ulicach miejskich, odcinkach wielopasowych i przy rozbudowanych skrzyżowaniach kierujący powinien odpowiednio wcześnie zauważyć zmianę przeznaczenia jednego z pasów ruchu. Ma to szczególne znaczenie tam, gdzie rozpoczyna się wydzielony pas dla komunikacji zbiorowej.
Znak drogowy D-11 „Początek pasa ruchu dla autobusów” oznacza miejsce, w którym rozpoczyna się pas przeznaczony dla autobusów, trolejbusów oraz innych pojazdów wykonujących odpłatny przewóz osób na regularnych liniach. Ten wariant ma wymiary 900 × 1125 mm, lico z folii odblaskowej 2 TYP (RA2) oraz stalowy podkład z podwójnie zaginaną krawędzią.

Znak D-11 oznacza początek pasa ruchu przeznaczonego dla autobusów lub trolejbusów oraz innych pojazdów wykonujących odpłatny przewóz osób na regularnych liniach.
Znak umieszcza się w miejscu rozpoczęcia wydzielonego pasa. Informuje on kierujących poruszających się pozostałymi pasami, że od tego miejsca jeden z pasów ma szczególne przeznaczenie.
Kontynuację pasa ruchu dla autobusów oznacza znak D-12. Dzięki temu kierujący mogą rozróżnić miejsce rozpoczęcia buspasa od jego dalszego przebiegu.
Jeżeli na znaku umieszczono dodatkowy napis lub symbol pojazdu, oznacza to, że z pasa może korzystać również pojazd wskazany tym napisem albo symbolem.
Znak D-11 stosuje się w miejscach, w których rozpoczyna się wydzielony pas dla komunikacji zbiorowej. Najczęściej dotyczy to ulic miejskich o dużym natężeniu ruchu i odcinków, na których autobusom zapewnia się osobny pas przejazdu.
Typowe lokalizacje zastosowania:
- szerokie ulice miejskie i aleje wielopasowe,
- odcinki prowadzące do centrów miast i głównych węzłów komunikacyjnych,
- dojazdy do dworców, pętli autobusowych i terminali przesiadkowych,
- ulice z dużym natężeniem ruchu autobusów i trolejbusów,
- odcinki przed skrzyżowaniami, na których rozpoczyna się wydzielony buspas,
- miejsca, gdzie organizacja ruchu dopuszcza na pas również inne wskazane pojazdy.
Dokładne miejsce ustawienia, treść znaku oraz przebieg pasa powinny wynikać z zatwierdzonego projektu organizacji ruchu.
Prezentowany wariant ma wymiary 900 × 1125 mm i należy do dużych znaków informacyjnych. Większa powierzchnia tarczy ułatwia rozpoznanie układu pasów oraz symbolu autobusu z większej odległości.
Duży format sprawdza się przede wszystkim:
- na szerokich ulicach z kilkoma pasami ruchu,
- na odcinkach o większym natężeniu ruchu,
- przy rozbudowanych skrzyżowaniach i węzłach miejskich,
- w miejscach z dużą liczbą innych znaków, tablic i elementów infrastruktury,
- tam, gdzie projekt organizacji ruchu przewiduje dużą grupę wielkości znaku.
Większego formatu nie należy dobierać wyłącznie na podstawie uznania. Wielkość tarczy powinna odpowiadać dokumentacji organizacji ruchu i warunkom konkretnej lokalizacji.
Wersja 2 TYP (RA2) oznacza zastosowanie folii odblaskowej II generacji. Materiał tej klasy ma wyższe parametry odblaskowości niż folia 1 TYP (RA1), dlatego zapewnia lepszą widoczność znaku po zmroku w świetle reflektorów pojazdów.
Dobór folii w praktyce:
- RA1 / 1 TYP – standardowa odblaskowość do wielu zastosowań miejskich i lokalnych,
- RA2 / 2 TYP – wyższa odblaskowość i lepsza widoczność po zmroku oraz z większej odległości.
Ten produkt dotyczy wariantu D-11 900 × 1125 mm 2 TYP (RA2). Typ folii powinien być zgodny z projektem organizacji ruchu oraz wymaganiami dla miejsca, w którym znak będzie ustawiony.

Znak wykonany jest na stalowym podkładzie z blachy ocynkowanej o grubości 1,25 mm. Konstrukcja zapewnia sztywne podparcie lica odblaskowego i jest przystosowana do użytkowania w oznakowaniu pionowym.
- podkład: blacha stalowa ocynkowana 1,25 mm,
- krawędź: podwójnie zaginana na całym obwodzie,
- lico: folia odblaskowa 2 TYP (RA2),
- tył tarczy: zabezpieczony farbą proszkową w kolorze szarym,
- wymiary tarczy: 900 × 1125 mm,
- waga: ok. 10 kg,
- uchwyty montażowe: opcjonalne, wybierane przy zakupie.
Podwójnie zaginana krawędź usztywnia tarczę, ogranicza ryzyko odkształceń i ułatwia bezpieczne przenoszenie znaku podczas transportu oraz montażu.

Tarcza jest przystosowana do montażu za pomocą uchwytów mocowanych do jej zagiętej krawędzi. Przy zakupie można wybrać sam znak albo znak razem z 2 uchwytami montażowymi.
Przy dużej tarczy należy prawidłowo dobrać konstrukcję wsporczą, sposób posadowienia oraz liczbę punktów mocowania do miejsca ustawienia i występujących obciążeń.

Długość i sposób posadowienia słupka należy dobrać do miejsca ustawienia znaku, wymaganej wysokości dolnej krawędzi tarczy oraz warunków terenowych. W przypadku dużego znaku trzeba także uwzględnić powierzchnię tarczy i oddziaływanie wiatru.
Poniższa grafika pomaga wstępnie dobrać długość słupka. Nie zastępuje ona projektu organizacji ruchu ani oceny konstrukcji wsporczej.

Znak D-11 przekazuje kierującym informację o rozpoczęciu pasa o szczególnym przeznaczeniu. Jego prawidłowe ustawienie pomaga wcześniej rozpoznać zmianę układu pasów i właściwie wybrać tor jazdy.
- wskazuje miejsce rozpoczęcia pasa dla autobusów,
- pomaga odróżnić pas ogólnodostępny od pasa o szczególnym przeznaczeniu,
- uzupełnia oznakowanie poziome wyznaczające przebieg buspasa,
- ułatwia czytelne prowadzenie ruchu na ulicach wielopasowych,
- pozwala wskazać dodatkowe pojazdy dopuszczone do korzystania z pasa.
Znak D-11 oznacza początek pasa ruchu przeznaczonego dla autobusów, trolejbusów oraz innych pojazdów wykonujących odpłatny przewóz osób na regularnych liniach.
D-11 oznacza miejsce rozpoczęcia pasa dla autobusów. D-12 informuje o kontynuacji takiego pasa na dalszym odcinku drogi.
Tak, jeżeli na znaku umieszczono dodatkowy napis lub symbol pojazdu. Oznacza to dopuszczenie na pasie również pojazdu wskazanego tym napisem albo symbolem.
Tak. Jest to duży format znaku D-11, stosowany w lokalizacjach wskazanych w projekcie organizacji ruchu.
RA2, czyli 2 TYP, ma wyższe parametry odblaskowości niż RA1. Dzięki temu znak jest lepiej widoczny po zmroku w świetle reflektorów pojazdów.
Nie. Można wybrać wariant „Nie”, czyli sam znak bez uchwytów, albo wariant „Tak”, czyli znak z 2 uchwytami montażowymi do słupka.

